AUSTRALIA I OCEANIA

2000 km podwodnej przygody

Na odcinku o długości około 2000 km, wzdłuż północno - wschodniego wybrzeża kontynentu, ciągnie się Wielka Rafa Koralowa. Jest to największa bariera koralowa na Ziemi, którą tworzy około 400 gatunków koralowców. Wielką Rafę zamieszkuje 1500 gatunków ryb oraz wiele innych organizmów morskich. W jej wodach przychodzą na świat humbaki - wieloryby, których dorosłe osobniki przypływają tu jedynie na okres godowy. Dla wszystkich turystów odwiedzających Australię nurkowanie na Wielkiej Rafie Koralowej czy chociażby podziwianie jej ogromu z pokładu statku, jest więc niesamowitą przygodą.

Powracający kij

Nie wiadomo, kto pierwszy skonstruował bumerang, jeden z dzisiejszych symboli Australii. Wiadomo natomiast, że Aborygeni posługiwali się tym narzędziem już 10 tys. lat temu. Niezwykłą siłę bumerangu rdzenni mieszkańcy kontynentu wykorzystywali do polowań, wali, a czasem również do zabawy. Nazwa narzędzia pochodzi od wyrażenia "Bou-mar-ang", które w języku Aborygenów z plemienia Tharaval oznacza "powracający kij". Istnieje wiele rodzajów bumerangów, ale najsłynniejsze z nich są właśnie te, które - rzucone w powietrze - wracają do swojego właściciela.

A TO CIEKAWE...

Rząd USA kupił Alaskę od carskiej Rosji w 1867 r. Zapłacił wtedy za nią bardzo niską cenę - 7,2 mln dolarów, czyli około 5 centów za hektar. W 1959 r. Alaska została oficjalnie uznana za 49 stan USA.

---

Jednym z najsuchszych i jednocześnie najgorętszych miejsc  w Stanach Zjednoczonych jest Dolina Śmieci w Kalifornii, 10 lipca 1913 roku odnotowano tam najwyższą temperaturę powietrza na półkuli zachodniej. Wynosiła ona 56, 7 stopni Celsjusza.

---

W Stanach mieszka najliczniejsza polonia na świecie. Ocenia się, że liczy ona od 6 do 9 mln osób. Dużym skupiskiem polaków jest Chicago.

---

Projekt miasta Brasilia zrealizowano na podstawie planu przypominającego kształtem samolot. Miasto zostało wybudowane na terenie bezludnej sawanny w ciągu zaledwie kilku lat. Większość materiałów niezbędnych do budowy stolicy dostarczono drogą lotniczą.

---

Ocenia się, że w niespełna sześćdziesięciu afrykańskich państwach używa się około 2 tys. języków i dialektów. Aby umożliwić porozumiewanie się mieszkańców w obrębie jednego kraju, wprowadzono języki urzędowe. Bardzo często są nimi języki byłych kolonizatorów.

---

W czasach, gdy w RPA obowiązywała polityka apartheidu, czarnoskórzy obywatele byli zmuszani do zamieszkiwania odrębnych dzielnic. Zakazane było zawieranie małżeństw pomiędzy białymi, a czarnoskórymi mieszkańcami. Ponadto biali ludzie korzystali z osobnych autobusów, restauracji, sklepów, a nawet wind i toalet.

---

Republika Południowej Afryki to jedyny kraj, w którym produkuje się benzynę syntetyczną. Jest to możliwe dzięki dużym zasobom węgla kamiennego.

---

LUDNOŚĆ I URBANIZACJA AMERYK

Ludność mieszana Ameryk:
*Metysi - potomkowie Indian i osób należących do białej odmiany człowieka

* Mulaci - potomkowie Murzynów i osób należących do białej odmiany człowieka

*Zambosi - potomkowie Murzynów i Indian

Imigracja - przyjazd do jakiegoś kraju w celu znalezienia tam schronienia

Emigracja - ucieczka z jakiegoś kraju

STANY ZJEDNOCZONE

Sztuka rzeźbienia dynamitem
Ładunki wybuchowe, młoty, ciężki sprzęt mechaniczny i 400 pomocników. tego wszystkiego potrzebował Gutzon Borglum do utrwalenia w granitowej górze Rushmore wizerunków czterech amerykańskich prezydentów. Każde popiersie ma aż 18 metrów wysokości.

Rodzinne święto
W ostatni czwartek listopada w Stanach Zjednoczonych obchodzi się uroczyście Święto Dziękczynienia. Zostało ono ustanowione dla uczczenia wydarzeń z 1621 r., kiedy to osadnicy z europy świętowali pierwszy rok życia na amerykańskim lądzie. Przez dwanaście miesięcy przybyszom pomagali Indianie, którzy uczyli ich uprawy roli i polowania na dzikie indyki.

Drzewa giganty
W Kalifornii podziwiać można gigantyczne drzewa - sekwoje. Wysokość niektórych z nich dochodzi do    90 m, a obwód przekracza 30 m. Jedno drzewo mierzy zatem tyle co 30-piętrowy budynek. Najstarsze sekwoje z Parku Narodowego Sekwoi liczą prawdopodobnie około 2700 lat.

BRAZYLIA

W rytmie samby
Sześć tygodni przed Wielkanocą w Brazylii rozpoczyna się karnawał. W tym czasie mieszkańcy gromadzą się na ulicach, plażach iw  klubach, aby wspólnie bawić się, śpiewać i tańczyć sambę. Pod koniec karnawału w Rio odbywa się konkurs licznych w tym mieście szkół samby. Występują one na tzw. Sambodromie - teatrze pod gołym niebem, który może pomieścić 60 tys. widzów.

Atrakcyjne Rio

Do roku 1960 Rio de Janeiro było stolicą polityczną Brazylii. Dziś jest stolicą rozrywki i centrum turystyki. W tym mieście nie można się nudzić. Rio słynie bowiem z wielu ciekawych miejsc i obiektów takich jak: stadion Maracana, malownicza plaża Copacabana, góra nazywana Głową Cukru czy znajdująca się naprzeciwko niej figura Chrystusa.

Olbrzym i motyle

Wysoki na 80 m, szeroki na 25km wodospad Iguacu składa się z 275 pojedynczych kaskad i  mniejszych wodospadów. Iguacu położony jest na granicy Brazylii oraz Argentyny, w bujnym lesie tropikalnym. W jego pobliżu krążą gromady egzotycznych motyli, kolorowe tukany i papugi. Koło najbardziej malowniczej części wodospadu, zwanej Diabelską Gardzieją, często można zobaczyć tęczę.

FRANCJA

Dama Paryża

Wybudowana w 1889 r. z okazji obchodów stulecia rewolucji francuskiej wieża Eiffla jest dziś nie tylko najbardziej charakterystycznym obiektem Paryża, ale również symbolem całej Francji. Ta wyjątkowa konstrukcja, którą zaprojektował inżynier budowy mostów, Aleksander Gustaw Eiffel, mierzy aż 324 m wysokości i pozostaje najwyższym obiektem architektonicznym stolicy kraju. Z trzech pomostów widokowych "Damy Paryża" - jak niektórzy nazywają wierzę Eiffla - podziwiać można panoramę tego miasta.

W królestwie zapachów

Położona w południowo - wschodniej Francji Prowansja jest ojczyzną popularnej mieszanki ziół zwanej właśnie "ziołami prowansalskimi". Jednak przede wszystkim kojarzy się z malowniczymi polami lawendy. Prowansja to prawdziwe zagłębie perfumeryjne. Rozległe pola przeróżnych kwiatów są bazą do produkcji perfum. Położone w Prowansji miasteczko Grasse jest uważane za światową stolicę perfum i zapachów. Działają tu dwie najsłynniejsze i zarazem najstarsze wytwórnie perfum: Fragonard i Galimard, których tradycje sięgają XVIII w.

AMERYKA PÓŁNOCNA I POŁUDNIOWA

1. Krainy w Ameryce północnej
- Góry Kordyliery
- Wielkie Równiny
- Niziny Wewnętrzne
- Nizina Zatokowa
- Góry Appalahy
2. Krainy w Ameryce Południowej
- Góry Andy
- Nizina Amazonki
- Nizina Orinoko
- Nizina La Platy
- Wyżyna Gujańska
- Wyżyna Brazylijska
- Wyżyna Patagońska

Góry Kordyliery

                           Wielkie Równiny

Góry Appalachy

                                                                       Góry Andy

Nizina Amazonki