SRI LANKA

"Kro powiedział Sri Lanka?
-oburzyła się Anka.
-Proszę mnie nie przezywać, Ja się Anka nazywam!"

Roześmiała się pani:
"Nie o tobie, kochanie,
tutaj mowa jest przecież,
lecz o państwie na świecie.

Na Sri Lance grzeczność w cenie,
ludzie mili są szalenie,
słonie skłonią się, a kobry
...nie za blisko
z tym "Dzień dobry"...

Flaga Sri Lanki

Godło Sri Lanki

Sri Lanka - państwo w Azji Południowej, na wyspie Cejlon (pod tą nazwą znane do 1972) wraz z mniejszymi przybrzeżnymi wyspami. Oddzielone od Półwyspu Indyjskiego cieśniną Palk i zatoką Mannar. Od wschodu oblewane przez Zatokę Bengalską, od południa otwartym Oceanem Indyjskim. Największe miasta kraju to: Kolombo, Dehiwala,Moratuwa, Dżafna, Kandy, Galle, Kalmunai.

Sri Lanka

Nazwa państwa Sri Lanka, przyjęta w 1972 oznacza w sanskrycie „olśniewający kraj”. Obecna nazwa jest współczesną adaptacją nazwy występującej w Ramajanie, gdzie wyspa znana jest jako Lanka.

W Ramajanie wyspa znana jest także jako Lankadweepa (dwepa – wyspa) oraz Lakdiva (diva – wyspa). Późniejszą tradycyjną nazwą była Lakbima. Lak to skrót od Lanka.

Religie na Sri Lance

buddyzm		69,1
islam		7,6
hinduizm		7,1
chrześcijaństwo		6,2
inne		10,0

RZEŹBOTWÓRCZA DZIAŁALNOŚĆ RZEK

Erozja denna inaczej erozja wgłębna - erozja prowadząca do pogłębienia koryta rzecznego i doliny rzecznej. Działa przede wszystkim w górnym biegu rzeki, gdzie spadek jest duży i wody mogą wymywać i transportować duże ilości materiału skalnego.

Erozja wsteczna - rodzaj erozji prowadzący do cofania się progów w korycie rzecznym i rozcinania zamknięcia doliny, a przez to najczęściej do wydłużania doliny w górę rzeki.

Erozja boczna jest to rozmywanie brzegów przez wodę płynącą. Najsilniej zaznacza się w środkowym odcinku biegu rzeki, potęgowana przez siłę Coriolisa - na półkuli północnejmocniej podcina brzegi prawe, doprowadza do tworzenia się meandrów, wypukłego i wklęsłego brzegu oraz równiny nadrzecznej terasy zalewowej.

Dolina V-kształtna - typ doliny, której przekrój poprzeczny zbliżony jest kształtem do litery V. Charakteryzuje się ona stromymi zboczami, pokrytymi drobnym materiałem skalnym - zwietrzeliną oraz wąskim dnem, w którym płynie ciek wodny.

Dolina U-kształtna (żłób lodowcowy) dolina powstała w wyniku przekształcenia doliny V-kształtnej przez lodowiec górski. Profil takiej doliny przypomina literę "U": charakteryzuje się ona stromymi ścianami skalnymi (niem. Trogwand) i stosunkowo płaskim dnem zazwyczaj wypełnionym osadami morenowymi lub pochodzącymi ze stoków (stożki piargowe, aluwialne i koluwia osuwiskowe). 

Pradolina - element rzeźby terenu stanowiący szerokie obniżenie o płaskim dnie. Powstała w czasie cofania się lądolodu na jego przedpoluw wyniku działalności wód z topniejącego lodowca i wód rzecznych płynących z południa, które połączywszy się utworzyły ogromne rzeki, płynące w kierunku zachodnim, zgodnie z ogólnym nachyleniem kontynentu europejskiego.

Wodospad – swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany istnieniem w korycie rzeki wyraźnego progu skalnego o wysokości od kilku do kilkuset metrów. Wodospad występuje w górnych odcinkach biegu rzek, w miejscach gdzie rzeka przecina warstwę twardych skał. Skały te, wymywane wolniej niż miękkie podłoże w dolnym biegu rzeki, tworzą stopień, z którego woda spada w dół. Szereg wodospadów nazywa się kaskadą.

Oz (od szw. ås) — wał lub silnie wydłużony pagórek o wysokości najczęściej kilkunastu metrów i długości nawet kilkudziesięciu kilometrów, wyniesiony wskutek osadzania piasku i żwiru przez wody płynące pod lądolodem lub w jego szczelinach.

CUDA ŚWIATOWEGO KRASU

BAWEŁNIANY ZAMEK

Turecka góra Cal Dagi z daleka przypomina pole bawełny, dlatego miejscowość, nad którą się wznosi, nazwano Pamukkale - "bawełniany zamek". Skąd bierze się śnieżnobiały kolor Cal Dagi? Otóż po stokach góry spływają bogate w związki wapnia i dwutlenek węgla wody termalne.

WEEK OF GREEN - ZIELONY TYDZIEŃ

Chyba każdy z nas lubi zieleń. W tym tygodniu postarajmy się zadbać o drzewa. Podlewajmy je, żeby nie miały sucho, a w nagrodę dostaniemy cień, pod którym będziemy  mogli skryć się, gdy będzie bardzo gorąco. 

Zadbajmy też, żeby w domu było dużo kwiatów, które uczestniczą w wymianie gazowej i dostarczają nam tlen. Segregujmy śmieci, żeby nasz dom mógł nosić miano Zielonego Domu, takiego jak na obrazku.

Poprośmy rodziców, żeby kupili nowe drzewka do ogrodu!

CIEKAWOSTKI

Czy wiesz, że przypuszcza się, że najstarszym instrumentem meteorologicznym na świecie jest deszczomierz? Stare kroniki chińskie wskazują na to, iż opad atmosferyczny był mierzony już w czasach starożytnych. W starożytnej Grecji i Rzymie natomiast posługiwano się różą wiatrów, która były pomocna przy określaniu kierunku wiatru.

Czy wiesz,że opisy zjawisk meteorologicznych pojawiają się już w starym testamencie? Także starożytnym zagadnienia z meteorologii nie były obce. Dla przykładu Arystoteles (384-322 r. p.n.e.) napisał dzieło:  "Meteorologika. O świecie." Składa się ono z czterech ksiąg, w których autor zawarł interesujące poglądy na wiele podstawowych zagadnień będących przedmiotem dociekań meteorologii.

Czy wiesz,że "mała epoka lodowa" trwała od około 1450 roku do roku 1850? W tym czasie zamarzało całe M.Bałtyckie umożliwiając przejazd saniami z Polski do Szwecji. Chłodny klimat jaki wtedy panował zagościł także w sztuce.  Holenderscy mistrzowie malowali łyżwiarzy na kanałach w Holandii, a w XVII wieku - zimowe „mrozowe targi" na pokrytej lodem Tamizie w Londynie. Rzeka ta nie zamarzła ponownie od 1814 roku. Do dzisiaj można obstawiać u bukmacherów , przed rozpoczęciem okresu zimowego , czy Tamiza zamarznie tego roku :)

Czy wiesz, że wielkie trzęsienie chilijskie o magnitudzie 9,5 uznawane jest za najsilniejsze trzęsienie ziemi w historii pomiarów sejsmicznych?
Nawiedziło ono południowe Chile 22 maja 1960 o 19:11 UTC (wczesne popołudnie czasu lokalnego), uznawane jest za najsilniejszy wstrząs tektoniczny odnotowany w dotychczasowej historii pomiarów sejsmicznych. Magnituda tego wstrząsu wyniosła 9,5. Dzień wcześniej odnotowano serię wstrząsów wstępnych o sile do 8 stopni około 100 mil na północ.

TROCHĘ O ASTRONOMII

UKŁAD SŁONECZNY

RUCH OBIEGOWY ZIEMI WOKÓŁ SŁOŃCA

RÓWNONOC WIOSENNA - 21 III

PRZESILENIE LETNIE - 22 VI

RÓWNONOC JESIENNA - 23 IX

PRZESILENIE ZIMOWE - 22 XII

TYPY KRAJOBRAZÓW

- Lasy Równikowe

Lasy równikowe są charakterystyczne dla obszarów równikowych na całej kuli ziemskiej. Klimat jest gorący i bardzo wilgotny, średnia temperatura utrzymuje się na poziomie 25ºC, przez cały rok występują codzienne dość obfite opady deszczu.

- Sawanna

Charakterystyczna dla strefy okresowo suchej roślinności, podrównikowej. Sawanną nazywa się zbiorowisko roślinne, trawiaste, z rzadkim gatunkami drzew i krzewów. Występują na terenie Afryki, Ameryki Południowej, Australii, (obszar Sahelu, Kenia, Nizina Orinoko). Sawannę charakteryzuje klimat o stosunkowo niskich opadach oraz zmieniających się temperaturach. Występują dwie pory roku, deszczowa i sucha. W czasie pory deszczowej następuje rozwój roślinności, która w okresie poru suchej, w większości usycha lub zrzucają liście.

- Pustynie i półpustynie

Pustynie występują w na kontynentach Afryki, Ameryki Południowej i Północnej, Australii (Sahara, Namib, Półwysep Arabski, Wielka Pustynia Wiktorii, Gobi, Takla Makan, Nevada)). Klimat pustyń i półpustyń cechuje się opadami zazwyczaj poniżej 200 mm rocznie. Półpustynie to obszary wokół pustyń, rosną tu suche lasy. Pustynie dzielimy na gorące i chłodne.

- stepy

Strefa stepów ciągnie się głównie w klimacie kontynentalny, ciepłym o rocznych opadach od 250 do 750 mm. Występuje w Ameryce Południowej - pampa, w Ameryce Północnej - preria oraz na obszarach Eurazji od Węgier po Mandżurię. Step to zbiorowisko niskich i wysokich trwa sięgają do 250 metrów.

- wiecznie zielona lasy strefy podzwrotnikowej

Występuje w strefie klimatu oceanicznego ciepłego i wilgotnego np. południowo-wschodnie Chiny, Korea, południowa Brazylia, Chile, południowo-wschodnia Australia. W strefie przeważają drzewa wiecznie zielone, liczne gatunki paproci, w strefie subtropikalnej rosną zubożałe lasy równikowe, dalej od równika rosną np. araukarie w południowej Brazylii.

- roślinność twardolistna

Występuje w obszarach śródziemnomorskich z charakterystyczną wilgotną zimą i suchym latem. (obszary wokół Morza Śródziemnego, Kalifornia, Chile). Na obszarach tych głównie w rejonie Morza Śródziemnego, roślinność pierwotna np. dąb korkowy, który stopniowo jest wypierany przez makię. Liczne zarośla: mirt, pistacja, rozmaryn, lawenda. W Kalifornii i Meksyku zamiast makii rośnie chaparral np. mącznica, eukaliptus. Gatunki roślinności kolczastej o grubej korze, niewysokie.